Poľština
Wyrafinowany kolekcjoner sztuki, ale tez pierwotny typ "mysliwego i zbieracza" - Manfred Sommer opisuje, jak te dwa typy mozna sprowadzic do wspolnego schematu gromadzenia w jednym miejscu wielosci przedmiotow rozproszonych w swiecie, i ze takze my dzis - czy to zbierajac grzyby, czy znaczki pocztowe - powtarzamy ten schemat. Milosnik sztuki chce otoczyc sie rzeczami wartymi obejrzenia, by moc je kontemplowac i cieszyc sie nimi w kazdej chwili. Komu natomiast przyswieca cel ekonomiczny, temu obecnosc zbioru jawi sie w uproszczonej formie - jako przedluzenie konsumpcji. W porownaniu z tak zubozona motywacja nalezy zbieracza sztuki uznac za kolekcjonera par excellence. Archiwum albo muzeum - co tu trafi, to i tu pozostanie. Sklad, magazyn lub kieszen - co tu trafia, szybko sie rozchodzi. Miejsca zbiorow gromadzonych z pobudek estetycznych sluza zachowywaniu, miejsca zbiorow z powodow ekonomicznych - znikaniu. Koncem spolecznosci lowiecko-zbierackich epoki kamiennej byla "rewolucja neolityczna". Pozostaly rytualne zachowania i basniowe postacie, ktore wylonily sie z wyszukiwania i przynoszenia w jedno miejsce. W dzisiejszej dobie wyksztalcil sie swiadomy i racjonalny sposob zycia, polegajacy na produkowaniu wiedzy poprzez badania naukowe, utrwalaniu jej w pismie i porzadkowaniu w postaci systemu. Zbieranie doswiadczen oznacza wreszcie gromadzenie faktow i danych oraz udostepnianie ich w postaci drukowanej w bibliotekach, a takze w postaci audiowizualnej - w pamieciach komputerow.
